Παλαιομάνινα Αιτωλοακαρνανίας (Κουτσομπίνα)

Oivlaxoi.gr Βλαχοχώρια Leave a Comment
Το σημερινό χωριό της Παλαιομάνινας εντοπίζεται γεωγραφικά απέναντι από το χωριό Αγγελόκαστρο, στη δεξιά όχθη του ποταμού Αχελώου. Βρίσκεται στην άκρη του βελανιδοδάσους (μάνια) του Ξηρομέρου, σε υψόμετρο 120 μ., 35 χλμ βορειανατολικά από το Μεσολόγγι. Στην τελευταία απογραφή καταγράφηκε πληθυσμός 757 κατοίκων δείχνοντας μέσα σε μια δεκαετία μείωση 134 ατόμων. Το χωριό βρίσκεται πολύ κοντά σε κόμβο της Ιόνιας Οδού και οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με αγροκτηνοτροφικές εργασίες με παντελή απουσία δραστηριοτήτων περαιτέρω ανάπτυξης.

Το όνομα του σημερινού χωριού φαίνεται να προέρχεται από την ονομασία «Μάνινα» ή σύμφωνα με τους ντόπιους «Μάνια» που προσδιόριζε περιοχή πυκνού βελανιδοδάσους. Πριν την ίδρυση του χωριού η περιοχή ήταν γνωστή όπως αναφέρει χαρακτηριστικά και ο Άγγλος τοπογράφος W. M. Leake ως «Παλαιό Μάνι«. Συγκεκριμένα ο Leake μεταξύ άλλων στο βιβλίο του «Travels in the Morea» αναφέρει ότι επισκέφτηκε ένα ελληνιστικό φρούριο μέσα σε πυκνό βελανιδοδάσος με χαρακτηριστική εξωτερική πύλη (σημερινή Αυλόπορτα) στην περιοχή Παλαιό Μάνι (Leake, 1830) και η οποία περιοχή δεν κατοικούνταν. Στην ίδια ονομασία αναφέρεται και ο L. Heuzeuy (1860) στο βιβλίο του «Le mont Olympe et l’ Acarnanie‘. Μια δεύτερη ερμηνεία σύμφωνα με τον καθ. Α Λαζάρου για την προέλευση του ονόματος Μάνινα είναι από τη λέξη Μάινα που σημαίνει βοσκότοπος και ενισχύεται όπως επισημαίνει ο Δ. Στεργίου από εγγραφο που υπογράφει ο Γ. Καραϊσκάκης με ημερομηνία 12 Σεπτεμβρίου 1825 και αναφέρεται «εις τον πόλεμον της Παλαιομάινας» για μια σκληρή μάχη που έλαβε χώρα στην περιοχή.

Το χωριό ιδρύθηκε από νομάδες κτηνοτρόφους οι οποίοι χρησιμοποιούσαν την περιοχή κατά τους χειμερινούς μήνες. Στην απογραφή του 1851 Μάνινα αναφέρεται ως θέση βλαχοποιμένων, όπως και η Ρίγανη. Γύρω στο 1860 το Ελληνικό Κράτος έβγαλε ένα νόμο (ΦΕΚ 12/2 Μαΐου 1858 και ΦΕΚ 14/9 Απριλίου 1959), με τον οποίο υποχρέωνε τους νομάδες που πηγαινοέρχονταν μεταξύ Ελληνικού και Τουρκικού κράτους ή να εγκατασταθούν μόνιμα δημιουργώντας χωριά ή να μην ξαναπεράσουν τα σύνορα. Οι νομάδες αυτοί αποφάσισαν να εγκατασταθούν οριστικά και μόνιμα πια στο Ξηρόμερο αφήνοντας για πάντα τον νομαδικό βίο και να ασχοληθούν και με την καλλιέργεια της γης. Έτσι δημιούργησαν χωριά: Στράτος (Σοροβίγλι), Γουριώτισσα (Κατσαρού), Όχθια, Στρογγυλοβούνι (Καλέτζι), Παλαιομάνινα (Κουτσομπίνα), Αγράμπελο (Νταγιάντα) και Νούσια. Το Νούσια ή Στουρνάρι ήταν το έβδομο χωριό των Βλάχων στην Ακαρνανία, που σήμερα δεν υπάρχει και βρίσκονταν κοντά στη Χρυσοβίτσα, απέναντι από το Αγράμπελο. Αργότερα και κυρίως τον περασμένο αιώνα η Παλαιομάνινα από παραδοσιακό κτηνοτροφικό χωριό εξελίχθηκε σε γεωργοκτηνοτροφικό με βασική απασχόληση των κατοίκων την καλλιέργεια καπνού (μυρωδάτο Αγρινίου και Βιρτζίνια) η οποία τα τελευταία χρόνια έχει σταματήσει καθώς δεν επιχορηγείται. Επίσης μετά από απαλλοτρίωση δόθηκαν στους κατοίκους του χωριού μερίσματα στην περιοχή Λεσινίου.

Σύμφωνα με τον Α. Κουκούδη το χωριό όπως και τα διπλανά λατινόφωνα χωριά (Στράτος, Όχθεια, Αγράμπελη, Γουριώτισσα, Στρογγυλοβούνι και Μάνινα Βλιζιανών) δημιουργήθηκε σταδιακά από το 1840 έως το 1870 από πληθυσμούς ριμένον βλάχων που κατοικούσαν στο Μπιτσικόπουλο (στη σημερική συνοριακή γραμμή Ελλάδας Αλβανίας). Το 1840 μετά από ληστρικές επιθέσεις Τουρκαλβανών έφυγαν για μεγαλύτερη ασφάλεια στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος μετακινούμενοι σε μια ευρεία περιοχή της Δυτικής Ελλάδας φτάνοντας ως τις εκβολές του Αχελώου. Σύμφωνα με άρθρο στο περιοδικό «Πανδώρα» περίπου το 1856, οι Καραγκόύνηδες της Αιτωλοακαρνανίας αριθμούσαν 2000 άτομα και είχαν 100.000 πρόβατα που απέφεραν στο ελληνικό δημόσιο το σημαντικό φορολογικό έσοδο των 20.000 δραχμών. («Περί Καραγκούνηδων», τόμος ΙΗ΄, φύλλο 467, 1867). Το 1860-6 αναφέρεται το χωριό με το όνομα Μίλα ενώ η πρώτη αναφορά στο όνομα Παλαιομάνινα γίνεται το 1879. Η παλιά εκκλησία του χωριού που γκρεμίστηκε έφερε μια επιγραφή στη μετώπη με έτος ανέγερσης το 1866. Στη αρχή το χωριό ήταν γνωστό ως ΚΟΥΤΣΟΜΠΙΝΑ από το όνομα των αρχιτσέλιγκων της περιοχής (Θύμιου και Νικου Κουτσουμπίνα) αν και ένα μέρος του χωριού (νοτιοανατολικό τμήμα) ήταν γνωστό και ως ΠΑΣΤΕΪΚΑ (από το όνομα άλλου αρχιτσέλιγγα της περιοχής).
Μέχρι το 1912 το χωριό υπαγόταν στο δήμο Οινιάδος ενώ μέχρι το 1998 αποτελούσε κοινότητα. Από το 1998 η Παλαιομάνινα αποτελεί τμήμα του Δήμου Αστακού, έχει σύμφωνα με την τελευταία απογραφή (2001) 888 κατοίκους και διαθέτει Νηπιαγωγείο, Δημοτικό και Γυμνάσιο.

Aξιοθέατα του χωριού θεωρούνται:

1) Τα πάρα πολλά πετρόκτιστα σπίτια πολλά από τα οποία βρίσκονται σε συστοιχία, καθώς και τα ιδιόμορφα στενά σοκάκια ,

2) τα όμορφα ξωκκλήσια του Αγίου Νικολάου με την πανοραμική θέα, του Αγίου Γεωργίου στην ακροποταμιά και της Αγίας Παρασκευής που θεωρείται θαυματουργή (βλ εκκλησίες)
3) η μικρή σπηλιά της «γκούβα α φούρου»,
4) η ακροποταμιά που είναι σχεδόν σε όλο το μήκος της καταπράσινη,
5) διαδρομές στο μοναδικό Βελανιδοδάσος του Ξηρομέρου που θεωρείται μοναδικό για την περιοχή των βαλκανίων

6) αρχαιοελληνικά μνημεία πολύ κοντά στο χωριό (κυκλώπεια τείχη, πύργοι, πύλες, πέτρινη στέρνα) τα οποία αναδεικνύονται αλλά και εμπλουτίζονται συνεχώς υπό την επίβλεψη του αρχαιολόγου καθ. κ Λαμπρινουδάκη
7) ύπαρξη αρχαίων πίθων υπόγειων με άγνωστη χρήση (ίσως ως ψυγεία ή στην εφαρμογή βυρσοδεψίας) στη θέση Γούβες (βρίσκεται σε ιδιόκτητη γη)
8) το τεχνολογικό μουσείο «Μύλος» ή «Μόρα» με θέμα σιτάρι-αλεύρι-ψωμί (υπό διαμόρφωση)
9) Το λαογραφικό Μουσείο στη παλιό κτίριο του Τυροκομείου (υπό διαμόρφωση).

Ιδιαίτερα σημαντικό για το συγκεκριμένο χωριό των Ριμένων είναι ότι η Παλαιομάνινα διατηρεί ακόμα και σήμερα στην καθημερινότητα των ανθρώπων της έθιμα με παράδοση αιώνων, που αφορούν κυρίως το γάμο, καθώς και τη λατινόφωνη διάλεκτο γνωστή στην επιστημονική βιβλιογραφία ως γλώσσα των «Aromuns» δηλαδή Αρμάνων.

πηγή άρθρου: dimosxiromerou.gr
paleomanina.blogspot.com

Δείτε Επίσης

Κοινοποιηση

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *