Η εξοδος τον βλαχων Ρεμενοι στη Βορειο Ηπειρο

Στο νότο της Αλβανίας, εκεί που σήμερα ονομάζεται «ο κάμπος της Βρίνα και της Μουρσίας» (κοντά στο Βουθρωτό) κάποτε ο τόπος άσπρισε από τα κοπάδια προβάτων, και παντού ακούγονταν τα κυπριά και τα κουδούνια. Μια φωνή από το βάθος «τοαρέ οιλεί ο λαιι Σότα» και η φλογέρα του βοσκού ξαπλωμένος ανάμεσα στα πρόβατα, συμπλήρωνε αυτό το όμορφο μουσικό κομμάτι τον βουνών. Η πρώτη ματιά πιάνει την «κιαφα α λι Σουρουνιάου» (βλάχικη ονομασία). Ο άνεμος φυσάει από όλες την πλευρές, από τον νότο, τον Γερντεναρού, Σοαρά και τα βουνά. Από αυτό έχει πάρει και την ονομασία «Σουρουνιαου» (σόρι+νιαού). Σε αυτό το μέρος ερχόντουσαν μόνο οι Ρεμένοι Φερσερότς Μιτζιντόννι ( η ονομασία Μιτζιντόννι προέρχεται απο το χωριό Μιτζιντει- Κεφαλόβρυσο, ιδρύθηκε το έτος 1844 από βλάχοι προερχόμενο από το χωριό Φράσερι και τα γύρω χωριά η οποία ξεριζώθηκαν από τον Αλη Πασάς. «Κουλονιάτζ» οι Ρεμένοι Φερσερότς Μιτζιντόννι λέγανε αυτούς που δεν έμειναν στο Κεφαλόβρυσο-Μιτζιντέι οι οποίοι το 19ο αιώνα ακολουθούσαν την νομαδική ζωή και εγκαταστάθηκαν στα βουνά της Κολόνια-Ερσέκα.)

ο κάμπος του Μπούφι

Η περιοχή αυτή απλώνεται από την θάλασσα κοντά στο Βουθρωτό με τα βουνά γύρω γύρω σχηματίζοντας ένα πέταλο σαν του αλόγου, Στύλου (βουνό στο Κονισπόλη, Σαρακίνου, Μιλιάου (με δύο φαράγγια: Σουρουνιάου και Μπουγάζια). Σε αυτά τα βουνά ερχόντουσαν τα κοπάδια τον βλάχων όταν το χορτάρι πρασίνιζε σαν ένα όμορφο χαλί. Σήμερα επικρατεί απόλυτη ησυχία που κάποτε άκουγες μόνο κυπριά και τα κουδούνια. Όλοι έχουν φύγει και απλώθηκαν σε όλα τα χώρια της Αλβανίας.

ο κάμπος της Βρίνα και της Μουρσίας

Εκείνη την εποχή, όταν το Μιτζιντέι-Κεφαλόβρυσο μεγάλωσε (ιδού και η φράσει: Μιτζιντέι χωαρέ μάρι νου σ’ια ζμπόρου ντι χεμπάρι), μερικοί από το Κεφαλόβρυσο με πρωτάρη τον μεγαλύτερο τσέλιγκα τότε Ντίνα Γιάννη, μετανάστευσαν και έχτιζαν τα καλύβια τους στο Μπούφι(κάμπο) και Σαρακίνι. Έπειτα ο Ντίνα Γιάννη στα πόδια του βουνού Μιλιάου έχτιζε το ένα μικρο «κάστρο» που εκείνοι την εποχή ήταν πανέμορφο. Αγόρασε ένα οικόπεδο όπου φύτεψε μερικά δέντρα ελιάς. Λένε ότι έβαλε ένα έθιμο, όποιος βοσκός βλάχος παντρευόταν έπρεπε να φυτέψη 2 ρίζες ελιά. Το 1948 το καθεστώς του Χότζα τον φυλάκισε αυτόν και τον αδερφό του και του πήρε όλα τα υπάρχοντα: σπίτι, πρόβατα, γίδια (πάνω από 12000) μέχρι που πέθανε στην φυλακή. Από όλα αυτά, σήμερα έχουν μείνει η ελιές και μερικοί τοίχοι.

Ντίνα Γιάννη

Μετά από σχεδόν 90 χρόνια σε αυτά τα μέρη δεν βλέπεις βλάχους να βόσκουν πια, μόνο Αλβανούς υπάρχουν. Όταν οι βλάχικες οικογένειες ετοιμαζόταν για έξοδο στα λιβάδια, οι πιτσιρικάδες παίρνανε μια πασχαλίτσα και τραγουδούσαν το γνωστό τραγούδι

Μπουμπουλίκε γιαρέ
Γιου  νιτζέμ ντι βιάρε
Ντι βιάρα Κολόνια
Σ’κερτσενίμ κου αγγόνια

και η πασχαλίτσα πετούσε προς μια κατεύθυνση,  έτσι τα παιδιά χαιρόντουσαν και έλεγαν -«από εδώ θα πάμε».  Η περισσότερων από αυτές τις οικογένειες πηγαίναν στο βουνό Γράμμος , Κολόνια, και μερικές στην Οστροβίτσα. Όλα αυτά τα χρόνια περνάνε μπροστά στα μάτια σαν ένα όνειρο βγαλμένο από τα παραμύθια.  Πολλές ιστορίες που ακούμε σήμερα από τούς παλιούς μαρτυρούν την τότε ζωή. «Τρέτσου κιάφα, νταπόιγια ζ’ντικούρμιτι» (πέρνα το φαράγγι, μετά ξεκουράσου)  έλεγαν τότε για την περίφημη φαράγγι του Μουζίνα . Σε αυτό το φαράγγι οι βλάχοι Ρεμένοι έχουν πάθει μεγάλη ζημιά. Το 1912, με την φυγή της Τουρκίας από την Αλβανία, ομάδες κλεφτών τουρκαλβανών ορμήξαν στα κοπάδια τον βλάχων και τα λεηλάτησαν. Η ιστορίες δίνουν και παίρνουν… στο φαράγγι του Μουζίνα σκοτώθηκε ο τάδε βλάχος…στο φαράγγι του Μπογάζι πνίγηκαν τα πρόβατα του τάδε βλάχου.  Σε μια απο αυτές τις ιστορίες το ιούλιο του 1944 στο φαράγγι του Μαριάνι μερικοί αντάρτες χτύπησαν μια φάλαγγα τον Γερμανών.  Οι Γερμανοί κατάλαβαν οτι χτυπήθηκαν απο βλάχους, τους πιάσανε και τους εξόρισαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης στην Γερμανία.  Είχαν τύχη και γύρισαν ζωντανοί.

Αντον Σκιλλο στα στρατόπεδα συγκέντρωσης στην Γερμανία

Για να πάνε τα κοπάδια στο βουνό διάλεγαν 2 δρόμους : ο ένας πέρναγε από Μπογάζι, ο άλλος από το Σουρουνιάου. Στο φαράγγι του Μουζίνα μαζεύονταν όλοι μετά ο καθένας τράβαγε το δρόμο του. Μερικοί κατευθύνονταν προς Δεμπέλι (βουνό)-Πρεμέτη-Γράμμος…οι άλλοι μέσα από γέφυρα του Δραγότι (Τρεκ, το λένε οι βλάχοι)-ΚλεισούραΦράσαρι και Οστροβίτσα (Ρουνγάγια-Μαριάνι στα βλάχικα).

Και η ιστορίες συνεχίζονται στα χρόνια του κομμουνισμού ο που αλλάξαν δραματικά την ζωή τον βλάχων Ρεμένοι, μέχρι και σήμερα που προσπαθούν να ανακτήσουν την ταυτοτητά τους ως γνήσιοι ελληνοβλάχοι.

Το φαράγγι του Μουζίνα

Δείτε Επίσης

Κοινοποιηση

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *